Hariç tutar
Matraha KDV eklenir.
Dahil tutar
Toplamın içindeki vergi ayrılır.
Bilinen KDV
Vergi tutarından matrah bulunur.
Aynı rakam iki farklı şeyi anlatabilir.
Bir belgede 1.200 TL görmeniz, bu tutarın KDV dahil toplam olduğunu tek başına göstermez.
- Matrah, vergi hariç bedeldir; KDV tutarı hesaplanan vergidir; genel toplam ise ikisinin toplamıdır.
- Ters hesap yaparken önce elinizdeki alanın adını kontrol edin.
- Aracın yanlış moduna doğru bir sayı girmek de yanlış sonuca götürür.
Üç soruya üç formül.
| Elinizde ne var? | Formül | %20 oranla örnek |
|---|---|---|
| 1.000 TL matrah | KDV = matrah × oran / 100 | 200 TL KDV; 1.200 TL toplam |
| 1.200 TL KDV dahil fiyat | Matrah = toplam / (1 + oran / 100) | 1.000 TL matrah; 200 TL KDV |
| 200 TL KDV tutarı | Matrah = KDV × 100 / oran | 1.000 TL matrah; 1.200 TL toplam |
Dahil fiyatın içindeki vergiyi ayırmak için 1.200 TL’nin %20’sini almak doğru değildir. Bu işlem 240 TL verir; oysa fiyatın içinde bulunan KDV 200 TL’dir. Çünkü oran, vergi dahil toplama değil matraha uygulanır.
KDV tutarından matrahı bulma adımları.
Yalnızca vergi tutarı biliniyorsa KDV tutarını 100 ile çarpıp yüzde oranına bölün.
- Örnekte 200 × 100 / 20 = 1.000 TL matrah bulunur.
- Toplam tutar 1.000 + 200 = 1.200 TL’dir.
- Oran sıfırken vergi tutarından matrah çıkarılamaz; sıfır vergi birçok farklı matraha karşılık gelebilir.
İşleminize uygun oranı seçin.
Örneklerdeki %20 tüm mal ve hizmetler için ortak oran değildir.
Ayrıntıyı oku
Güncel oran ve kapsam için GİB kaynağını kontrol edin. Karma oranlı bir belgede satırları tek oranla topluca ters hesaplamak yerine aynı orandaki kalemleri ayrı değerlendirin. Tevkifat, istisna ve satır bazındaki kuruş yuvarlamaları bu basit aracın kapsamına girmez.
KDV hesaplama aracında “Bilinen KDV tutarından matrahı bul” seçeneğini kullanın.
- Hesap tamamlandıktan sonra çıkan tutarı gelir veya gider kaydına aktarırken kullandığınız tutar temelini tutarlı tutun; vergi dahil ve hariç rakamları aynı karşılaştırmada karıştırmayın.
Kaynak kontrolü: 5 Kasım 2026
Sık sorulanlar
KDV dahil tutardan doğrudan %20 çıkarılır mı?
Hayır. %20 oranında dahil tutarı 1,20’ye bölerek matrah bulunur; toplamla matrah farkı KDV’dir.
KDV tutarı sıfırken matrah bulunabilir mi?
Yalnızca sıfır vergi tutarıyla tek bir matrah belirlenemez. Bu yüzden araç sıfır oranla bu ters hesabı yapmaz.